Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść data publikacji: 11:50 Konsultacja merytoryczna: Lek. Beata Wańczyk-Dręczewska ten tekst przeczytasz w 9 minut Masło gości na polskich stołach praktycznie od zawsze. To nic innego jak tłuszcz jadalny pochodzenia naturalnego, który wytwarzany jest ze śmietany mleka krowiego. W większości składa się z nasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin. Masło prawdziwe ma zazwyczaj kolor kremowy lub jasnożółty i można wykonać je w domu. Jakie wartości odżywcze znajdują się w maśle? Kto może spożywać masło, a kto powinien go unikać? Sea Wave / Shutterstock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Masło - skład Masło - rodzaje Masło - właściwości odżywcze Czy masło jest zdrowe? Kto powinien spożywać masło? Kto powinien zrezygnować z masła? Czy masło powinno być obecne w diecie dziecka? Jak przechowywać masło? Jak zrobić własne masło? Masło - skład Skład masła to w ok. 80-90 proc. tłuszcz mleczny. W tym produkcie występuje ok. 56 proc. nasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego też nie powinien być spożywane bez ograniczeń. Dostępne na rynku polskim masło składa się zazwyczaj z 82 proc. tłuszczu, ok. 16 proc. wody i ok. 2 proc. nietłuszczowych składników stałych. Aż 50 gramów tłuszczu stanowią tłuszcze nasycone tj. tłuszcz laurynowy, mirystynowy, palmitynowy i stearynowy. W maśle znajdują się nienasycone tłuszcze, które przekształcają się w niebezpieczne dla zdrowia tłuszcze trans. Dlatego też masło kojarzone jest z negatywnym wpływem na organizm. Jednak warto pamiętać, że te tłuszcze występują naturalnie, a ich działanie nie jest aż tak szkodliwe, jak w przypadku izomerów trans powstających podczas utwardzania tłuszczów roślinnych. Masło prawdziwe spożywane w niewielkich ilościach jest wskazane. Producenci masła do jego produkcji używają też substancji dodatkowych, takich jak: fosforany, kwas fosforanowy, difosforany, trifosforany oraz polifosforany. Najpowszechniejszą substancją dodawaną do masła są karoteny, dzięki którym produkt uzyskuje specyficzny jasnożółty kolor. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o wpływie tłuszczów nasyconych na zdrowie ludzkiego organizmu, przeczytaj: Tłuszcze nasycone - czym są? Źródła tłuszczów nasyconych, ich funkcje w organizmie i wpływ na zdrowie człowieka Masło - rodzaje W zależności od potrzeb i upodobań smakowych na półkach sklepowych możemy znaleźć różne rodzaje masła. Pierwszym i najpopularniejszym z nich jest masło ekstra, produkowane ze śmietany pasteryzowanej i ukwaszonej. Zazwyczaj zawiera ok. 82 proc. tłuszczu i 0,6 proc. laktozy (niska zawartość tej substancji jest spowodowana naturalnym zakwaszeniem śmietany). Drugim, najpopularniejszym masłem na polskim rynku jest masło śmietankowe. Wytwarzane jest z nieukwaszonej śmietanki i zawiera do 60 proc. tłuszczu. W tego typu maśle występuje ok. 2-3 proc. laktozy. Trzecim dostępnym produktem jest masło solone z zawartością tłuszczu w granicach 80 proc. i soli - ok. 0,2-0,3 proc. Dla osób, które nie tolerują laktozy, również wymyślono rozwiązanie. Na ich potrzeby stworzono masło ze śladową zawartością laktozy - na 100 gramów produktu jest jej mniej niż 0,01 grama. Istnieją również inne produkty masłopodobne, które w świetle przepisów i ze względu na niską zawartość tłuszczu mlecznego nie mogą być nazywane masłem. Zaliczamy do nich: masło czosnkowe (75 proc. tłuszczu, sól, czosnek) oraz masło ziołowe (75 proc. tłuszczu, zioła, sól, pieprz). Ostatnim rodzajem masła, które używamy bardzo często w kuchni jest masło klarowane. Niestety "masłem" jest tylko z nazwy, ponieważ w rzeczywistości to olej maślany. W skład masła klarowanego wchodzi praktycznie sam tłuszcz i nieznaczna ilość wody. Produkt ten charakteryzuje się długim terminem przydatności (w przeciwieństwie do masła klasycznego), zawiera śladowe ilości cukrów i ma lekko orzechowy smak. Doskonale sprawdza się podczas pieczenia i smażenia. Chcesz wiedzieć, jakie tłuszcze warto stosować w swojej kuchni? Sprawdź: Czym smarować, na czym smażyć? Masło - właściwości odżywcze Masło charakteryzuje się bardzo dużą kalorycznością, ponieważ 100 gramów produktu zawiera aż 740 kalorii. Mimo to zawiera sporo substancji odżywczych, a to za sprawą krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Kwasy te odżywiają komórki nabłonka jelitowego i stanowią główne źródło energii. Oprócz tego działają przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. W 100 gramach masła znajduje się ok. 8 gramów krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Analizując wartości odżywcze masła, obowiązkowo trzeba wspomnieć o kwasie linolowym, nazywanym w skrócie CLA. Mimo tego, że w maśle występuje pod postacią tłuszczu trans, ma właściwości prozdrowotne, w tym przeciwnowotworowe. CLA można spożywać nie tylko pod postacią masła, ale i suplementów, które w formie syntetycznej wspomagają: odchudzanie, zwiększanie masy mięśniowej i redukują tkankę tłuszczową poprzez hamowanie enzymu umożliwiającego wnikanie tłuszczu do adipocytów. Czy masło może zawierać witaminy? Zdecydowanie tak! Produkt ten jest źródłem ważnych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Jako jeden z niewielu produktów może dostarczyć do organizmu witaminę D - w ilości 1,768 mg na 100 gramów. Głównym zadaniem witaminy D jest wspieranie budowy kości. W przypadku dzieci witamina D ma wpływ na rozwój szkieletu i chroni przed krzywicą, natomiast u dorosłych zapobiega osteoporozie. Masło jest również dobrym źródłem witaminy A, która wspomaga metabolizację białek i hormonów steroidowych. Ponadto wspiera funkcjonowanie błon śluzowych i skóry oraz przyspiesza regenerację komórek. Witamina A razem z rodopsyną odpowiada za prawidłowy wzrok. Czego nie zje hepatolog? Oto produkty, które najmocniej szkodzą naszej wątrobie Produkty zawierające tłuszcze zwierzęce, w tym masło są też źródłem witaminy K, która odpowiada za krzepnięcie krwi, hamuje rozwój nowotworów oraz ma wpływ na gospodarkę wapniową w organizmie. Witamina K znajduje się w grupie witamin, które nie rozpuszczają się w wodzie tylko w tłuszczach, dlatego też spożywanie masła ułatwia proces jej wchłaniania. Masło, które składa się w większości z tłuszczu mlecznego, zawiera również fosfolipidy, pośród których najważniejsza jest sfingomielina i lecytyna. Związki te mają korzystny wpływ na koncentrację, pamięć i regenerację organizmu podczas dużego wysiłku fizycznego. Zawartość fosfolipidów w tłuszczu mlecznym wynosi od 0,6 do 1,0 proc. Masło zawiera też śladowe ilości węglowodanów (laktoza, 07 g na 100 gramów) i białek (0,7 g na 100 gramów). Czym są fosfolipidy? Przeczytaj: Fosfolipidy - ważny budulec naszego ciała Czy masło jest zdrowe? Biorąc pod uwagę fakt, że masło niemal w całości składa się z nasyconych kwasów tłuszczowych, może to sugerować jego negatywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Nic bardziej mylnego! Spożywanie codziennie do 14 gramów masła nie zwiększa częstotliwości występowania chorób serca, w tym zawałów i zatorów. Jedzenie masła jako dodatku do potraw, czy kanapek nie jest powiązane z ogólną śmiertelnością populacji, wręcz przeciwnie może delikatnie obniżyć ryzyko zgonu z powodu cukrzycy. Spożywanie pełnotłustego nabiału jest lepsze niż przyswajanie cukrów prostych w makaronie, napojach, słodyczach, czy pieczywie Co warto wiedzieć o chorobach serca? Sprawdź: Choroba serca. Jakie objawy są niepokojące? Kto powinien spożywać masło? Masło powinno być jednym z elementów diety u dzieci do lat 3, u osób w podeszłym wieku oraz u osób starszych. Dlaczego? Ponieważ w tej grupie, wydzielanie soków trawiennych i obecność enzymów trawiennych jest niska. Masło jest produktem zalecanym dla osób zmagających się z zaburzeniami wchłaniania oraz niedożywieniem. Masło powinno na stałe zagościć w diecie osób z niedoborem witamin A, D i E, które mają korzystny wpływ na układ krążenia oraz działają antyoksydacyjnie. Dlaczego antyoksydanty są tak ważne dla organizmu człowieka? Sprawdź: Antyoksydanty - niewidzialni sprzymierzeńcy Kto powinien zrezygnować z masła? Wysoki poziom cholesterolu w maśle wskazuje, że powinny z niego zrezygnować osoby zmagające się z wysokim cholesterolem, zmianami miażdżycowymi oraz nieprawidłowym profilem lipidowym. Takie osoby teoretycznie powinny całkiem odstawić masło lub zamienić je na wysokiej jakości margarynę, ponieważ zawiera tylko 60 proc. tłuszczu, a jeszcze lepiej na oliwę z oliwek. W maśle ilość cholesterolu wynosi ok. 220-240 g. na 100 gramów. Jednak to nie masło jest największym źródłem cholesterolu, większe ilości tej substancji wchłaniamy, spożywając np. jajka, czy podroby. W praktyce ryzyko spożycia zbyt dużej ilości cholesterolu z masłem jest mało prawdopodobne. Przykładowo - waga jednego jajka odpowiada połowie kostki masła. Spożycie takiej ilości masła za jednym razem jest raczej niemożliwe. Dlatego też w diecie warto kierować zdrowym rozsądkiem przy komponowaniu jadłospisu. Jak powinien wyglądać prawidłowy jadłospis? Przeczytaj: Jadłospis na diecie - najważniejsze zasady i polecane produkty Czy masło powinno być obecne w diecie dziecka? Dieta najmłodszych powinna być bogata w tłuszcze, ponieważ to one wpływają na prawidłowy rozwój. Jednak dorośli powinni zwracać uwagę na jakość tłuszczy, jakie podają dzieciom. Według dietetyków wskazane jest spożywanie posiłków lub produktów, które zawierają wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Znajdziemy je zwłaszcza w tłustych rybach morskich oraz olejach roślinnych. U dzieci do lat 3 tłuszczem stosowanym do smarowania powinno być masło. Dlaczego? Wspomniany wcześniej cholesterol wchodzący w skład tego produktu jest niezbędny na tym etapie rozwoju dziecka, ponieważ wspiera budowę nowych komórek. Przy doborze masła warto sprawdzić jego skład, najlepiej jakby zawierało ok. 82 proc. tłuszczu zwierzęcego, bez dodatku tłuszczów roślinnych. Oprócz tego, masło dostarcza witaminy rozpuszczalne w tłuszczach - krótkołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe powinny być ograniczane przez dorosłych, natomiast w diecie najmłodszych są jak najbardziej wskazane. Na tym etapie rozwoju dzieci potrzebują ich do budowy struktur układu nerwowego. Jak powinien przebiegać prawidłowy rozwój dziecka? Przeczytaj: Czym jest kalendarz rozwoju dziecka? Jak przechowywać masło? Masło, które jest nieodpowiednio przechowywane lub zbyt długo nieużywane zazwyczaj jełczeje. Wówczas nie nadaje się już do spożycia. Jak zapobiec temu procesowi? Jeżeli zakupiliśmy duży blok masła, warto podzielić je na części lub zamrozić. Najlepszym pomysłem jest przechowywanie masła w lodówce lub zakonserwowanie solą kuchenną. Jednym ze sposobów przedłużenia żywotności masła jest zamknięcie dostępu do powietrza, czyli np. zanurzenie w wodzie. Główną wadą masła jest duża twardość w niskiej temperaturze. Proces ten wynika z temperatury mięknięcia tłuszczów nasyconych, które są głównym składnikiem masła. Dlatego też przed spożyciem tego produktu warto na chwilę wyjąć je z lodówki i poczekać aż zmięknie. To znacznie ułatwi rozsmarowanie tłuszczu na pieczywie. Jak zrobić własne masło? Jeżeli mamy trochę czasu i chęci możemy przygotować masło sami. Do przygotowania domowego masła będziemy potrzebować ok. 400 ml śmietanki kremówki. Najlepsza w tym przypadku będzie wiejska słodka śmietana. Jeżeli nie uda nam się jej kupić, możemy wykorzystać odpowiedniki dostępne w sklepie. Do zrobienia masła nadaje się śmietanka 30 proc. i 36 proc. Im tłustsza śmietana, tym więcej masła z niej otrzymamy. Śmietanka powinna mieć temperaturę pokojową, to ułatwi ubijanie masła. Najlepiej wyjąć ją z lodówki na pół godziny przed przygotowaniem. Do “produkcji” masła będziemy potrzebować też 2-3 szczypty soli, mikser lub blender, wysokie naczynie, sitko i gazę. Jeśli mamy wszystkie niezbędne produkty możemy przystąpić do pracy. Śmietankę wylewamy do wysokiego naczynia i zaczynamy ubijanie na średnich obrotach, następnie dodajemy sól. Kolejnym krokiem będzie przejście do miksowania na najwyższych obrotach do tej pory, aż tłuszcz oddzieli się od wodnistej maślanki. Wówczas zawartość naczynia wylewamy na sitko wcześniej wyłożone gazą i odciskamy masło. Następnie do drugiego naczynia wlewamy ok. pół litra zimnej wody i wrzucamy tam grudkę powstałego masła i ugniatamy, by wytrącić maślankę. Ostatnim etapem będzie włożenie masła do miseczki, a następnie do lodówki. Masło wykonane samodzielnie należy spożyć w przeciągu 4-5 dni. Przeczytaj też: Kawa zbożowa – rodzaje, wartości odżywcze, kaloryczność, przeciwwskazania Polacy na diecie. Co robimy nie tak? Wyjaśnia dietetyk Jak obliczyć BMI? BMI dla kobiet w ciąży, sportowców, dziec Treści z serwisu mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie. Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na gdzie uzyskasz pomoc online - szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. masło tłuszcz tłuszcze Tłuszcze nasycone tłuszcze trans tłuszcze nienasycone dieta Zdrowe jedzenie tłuszcze zapotrzebowanie tłuszcze zwierzęce zdrowe tłuszcze żywienie Smarujesz oparzenie słoneczne masłem? Poczujesz chłód, ale potem będzie gorzej Oparzenia słoneczne to bardzo bolesny skutek korzystania z upalnej pogody. Bolesny w podwójnym znaczeniu tego słowa, bo sprawiający fizyczny ból i wyjątkowo... Paulina Wójtowicz Masło kakaowe - skład i zastosowanie. Wpływ masła kakaowego na pracę serca i mózgu. Masło kakaowe, zwane również olejem z teobromy, to bladożółty, jadalny tłuszcz roślinny pozyskiwany z ziarna kakaowego. Służy do produkcji czekolady, a także... Masło skażone bakterią Są wyniki badań Badania próbek i weryfikacja dokumentacji nie potwierdziły, by w spółdzielni mleczarskiej we Wrześni (Wielkopolskie) doszło do zakażenia masła bakterią –... PAP Margaryna wcale nie jest zła Który tłuszcz jest najlepszy? Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest taka prosta. Przez dłuższy czas uważano, że dużo bezpieczniejsze dla naszego zdrowia będzie... Halina Pilonis | Onet. Rewolucja w alergologii. Orzechy nawet dla niemowląt Pediatrzy całe lata zalecali jak najpóźniejsze włączanie do diety dzieci orzechów ziemnych jako mocno alergizujących. Ich jedzenia miały unikać matki karmiące... Agata Sadurska | Onet. Naukowcy szwedzcy rehabilitują masło Po zjedzeniu masła poziom trójglicerydów - tłuszczów, które oprócz cholesterolu mają wpływ na ryzyko chorób serca - rośnie we krwi w znacznie mniejszym stopniu... Masło czy margaryna? Pytanie stare prawie tak samo, jak świat. Czy istnieje na nie jednoznaczna odpowiedź? Mgr Iwona Sajór Pięć produktów, które są zdrowe nawet po zamrożeniu Niepokojące dane. Jemy za dużo mięsa i słodyczy, a za mało ryb i warzyw Polacy wciąż jedzą zbyt dużo czerwonego mięsa i wędlin, a za mało warzyw i owoców. W naszej diecie jest za mało wapnia, magnezu, potasu oraz witamin D i C. Coraz... PAP Jak czuć się dobrze, czyli o zdrowym jedzeniu W dzisiejszych czasach zdrowe jedzenie stało się swego rodzaju modą. Jednak bez względu na to, z jakich pobudek postanowiliśmy się zdrowo odżywiać, z pewnością...